378 Yıllık Tahvil
378 Yıllık Vadesiz Tahvil
Yale Üniversitesi’nin nadir eserler kütüphanesinde, keçi derisi üzerine el yazısıyla yazılmış bir belge saklanıyor. İlk bakışta eski bir el yazması gibi görünen bu belge, aslında bir tahvil. Üstelik 1648'de çıkarılmış olmasına rağmen hâlâ faiz ödüyor.
Hikaye, Hollanda’nın Altın Çağı olarak bilinen döneme uzanıyor. Tahvili, Hollanda’daki yerel su kurullarından biri çıkardı. Kurulun amacı, ülkeyi suya karşı korumanın bir parçası olan yerel set sistemini iyileştirmekti. Toplanan para, nehrin akışını düzenleyen ve kıyıdaki aşınmayı önleyen bir dizi iskelede çalışan işçilere ödendi. 15 Mayıs 1648 tarihli tahvil 1.000 Carolus gulden değerindeydi ve yıllık yüzde 5 faiz öngörüyordu. Faiz oranı aynı yüzyıl içinde önce yüzde 3,5'e, ardından yüzde 2,5'e indirildi.
Bu tahvili özel kılan şey, bir vadesinin olmaması. Normalde tahvil çıkaran kurum belirli bir tarihte anaparayı geri öder ve borç sona erer. Vadesiz tahvilde ise böyle bir tarih belirlenmez, tahvil sahibi faiz almaya süresiz olarak devam eder. Yani yatırımcı açısından değer, anaparanın geri dönüşünden değil düzenli faiz akışından gelir. Pek çok vadesiz tahvilde ihraççının borcu erken kapatma hakkı bulunur ama bu tahvilde böyle bir seçenek yok.
Tahvil aynı zamanda hamiline yazılı. Kurul tahvilin kime ait olduğunu kayıt altına almadı, faizi ise belgeyi sunan kişi alabiliyor. Bu tahvillerden bugün yalnızca beş tanesinin varlığı biliniyor. Yapılan ödemeler yüzyıllar boyunca belgenin üzerine işlendi. 1944'e gelindiğinde deri üzerinde yeni ödemeleri yazacak yer kalmayınca belgeye ayrı bir ek sayfa eklendi.
Yale tahvili 2003'te koleksiyonuna kattı. Aynı yıl üniversitenin finans profesörlerinden Geert Rouwenhorst belgeyi Hollanda’ya götürüp 26 yıllık birikmiş faizi tahsil etti. 2015'te ise kütüphanenin küratörlerinden biri 12 yıllık faiz için 136,20 euro aldı. Carolus gulden çoktan tarihe karıştığı için faiz bugün euro olarak ödeniyor ve yıllık tutarı yaklaşık 11 euroya denk geliyor. Rouwenhorst, böyle bir şeyin var olmasının insanı hayrete düşürmesi gerektiğini söylüyor.
Vadesiz tahviller tarih boyunca devletlerin de başvurduğu bir borçlanma yolu oldu. İngiltere’nin vadesiz devlet tahvilleri arasında kökeni 18. yüzyıla uzananlar ve Birinci Dünya Savaşı’nın finansmanıyla bağlantılı olanlar vardı. İngiltere, 2015'te tamamlanan geri ödemelerle bu tahvillerin hepsini kapattı.
Yale’deki belge, borçlanmanın ne kadar eski ve temel bir finansal araç olduğunu gösteriyor. Bugün tahviller elektronik ortamda saniyeler içinde alınıp satılıyor ama temel fikir 378 yıl önceki o belgeyle aynı. Borç alan bu kaynakla ihtiyacını karşılar, borç veren de karşılığında faiz alır.
Hissedar ile Kolay!
Tahvil faizleri gibi temettü ödemeleri ve bilanço açıklamaları da belirli bir takvime bağlı. Hissedar, bu takvimi takip etmeni kolaylaştıran araçları bir arada sunuyor.
- Ekonomik Takvim’deki önemli veri açıklamaları için takvim alarmı kurabilirsin.
- Şirketlerin temettü takvimlerini ve hisse başı temettü miktarlarını Temettü ve Bilanço Takvimi’nden görebilirsin.
- Finans ve borsa dünyasındaki gelişmeleri Tüm Haberler bölümünden anlık olarak takip edebilirsin.
- Günlük Bülten’i Raporlar bölümünde okuyabilir ya da sesli dinleyebilirsin.
Yasal Uyarı: Bu içerik sadece finansal okuryazarlığı artırmak ve bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kesinlikle yatırım tavsiyesi içermez. Bu içeriğin, müşterilerin ve diğer yatırımcıların alım satım kararlarını destekleyebilecek yeterli bilgileri kapsamayabileceği dikkate alınmalıdır. Yatırım yapmadan önce piyasaların içerdiği riskleri tam olarak anladığınızdan emin olunuz. Burada yer alan bilgi ve görüşlere dayanılarak yapılacak yatırımlar ve ticari işlemlerin sonuçlarından veya ortaya çıkabilecek tüm zararlardan IKON Menkul Değerler A.Ş. sorumlu tutulamaz.