Gongdan Zile: Borsa Açılış Geleneği
Gongdan Zile: Borsa Açılış Geleneği
New York Borsası’nda her işlem günü bir zil sesiyle başlıyor ve yine bir zil sesiyle sona eriyor. Fiyatların ekranlarda anlık değiştiği, emirlerin birkaç dokunuşla iletildiği bugün bile bu zil çalmaya devam ediyor. Zilin bugünkü hâline gelmesi ise uzun bir yolculuktu…
Hikâye 1860'lara uzanıyor. O dönem New York Borsası’nda hisseler, günde iki kez yapılan oturumlarda sırayla okunarak işlem görüyordu. Borsa başkanı bu oturumlarda düzeni bir tokmakla sağlıyordu. 1870'lerde işlemlerin gün boyunca kesintisiz yapılmaya başlanmasıyla birlikte bir değişikliğe ihtiyaç duyuldu. Böylece borsada ilk kez bir Çin gongu kullanılmaya başlandı.
1903'te borsa bugünkü binasına taşındığında gongun yerini elektrikle çalışan pirinçten bir zil aldı. Bugün borsanın dört işlem alanının her birinde ayrı bir zil bulunuyor ve hepsi tek bir kontrol panelinden aynı anda çalıştırılıyor.
Tokmak ise tamamen unutulmadı, kapanış zilinde hâlâ kullanılıyor. Borsa 1980'lerin sonunda zillerini yenilerken binanın tavan boşluğunda 1903 yapımı, yaklaşık 69 santimlik bir zil daha buldu ve onu da yeniden kullanıma kazandırdı. Yenileme sırasında zillerin üreticisi olan firmanın izini sürmek için bile ayrı bir araştırma yapmak gerekti.
Zilin asıl görevi aslında oldukça pratik. Açılış zili çalmadan önce ve kapanış zili çaldıktan sonra işlem yapılmamasını güvence altına alıyor. Ama zaman içinde zil, bir işaretten çok daha fazlasına dönüştü.
1956'da zili çalan ilk konuk, borsa üzerine bir televizyon yarışmasını kazanan 10 yaşındaki Leonard Ross oldu. Küçük bir çocuğun borsa bilgisiyle kazandığı bu ayrıcalık, zilin artık yalnızca bir işaret değil, aynı zamanda bir onur ve kutlama aracı olduğunu da gösteriyordu.
Benzer bir gelenek Borsa İstanbul’da da yaşıyor. Halka arzın ardından bir şirketin payları ilk kez işlem görmeye başladığında gong töreni düzenleniyor. Şirket yöneticileri, çalışanları ve davetliler bu törende bir araya geliyor ve gongun sesiyle şirketin borsadaki yolculuğu resmen başlıyor. Bu tören, halka arz sürecinin tamamlandığını ve şirketin paylarının artık herkesin alıp satabileceği hâle geldiğini simgeliyor.
İşlemlerin tamamen elektronik ortamda yapıldığı bir dönemde zil ve gong, işlevlerinden çok anlamlarıyla öne çıkıyor. Bir şirket için gong sesi, sermayesine ortak olan yatırımcılarla buluştuğu ilk anı temsil ediyor. Yatırımcı için ise piyasanın bir düzen içinde, belirli kurallarla işlediğini hatırlatıyor.
Hissedar ile Kolay!
Gong sesiyle başlayan yolculukları ve her gün açılıp kapanan piyasayı takip etmek bugün çok daha kolay. Hissedar, bunun için ihtiyaç duyacağın araçları bir arada sunuyor.
- Yeni halka arz olan şirketlerin tarih, yöntem, dağıtım ve ilk işlem günü bilgilerini En Yeniler bölümünde görebilirsin.
- Borsa İstanbul ve VİOP’taki fiyatları Anlık Piyasa Verileri ile gerçek zamanlı takip edebilirsin.
- Borsa İstanbul’daki paylarda Piyasalar bölümünden alım satım yapabilirsin.
- Takip ettiğin hisseler için fiyat alarmı kurarak gelişmelerden haberdar olabilirsin.