Ortaklığın İki Hali

Bir şirketin hissesini aldığında o şirkete ortak olursun. Ama bazı şirketlerde bu ortaklığın içeriği, hangi pay grubunu aldığına göre değişebilir.

Bu, saklı bir durum değildir; şirketin izahnamesinde ve kamuya açık kayıtlarında net şekilde belirtilen, mevzuata tamamen uygun bir yapıdır.

Bu iki grubun kazandırdığı kâr payı genelde birbirine çok yakındır. Fark, şirketin büyük kararlarını kimin belirlediği sorusunda ortaya çıkar. Bir grup her pay için tek oy hakkı taşırken, diğer grup aynı miktar payla çok daha fazla oy hakkına sahip olabilir.

Örneğin A grubu paylara pay başına on oy hakkı, B grubu paylara ise pay başına bir oy hakkı tanınmış olabilir. Bu durumda kurucu aile, toplam sermayenin yalnızca yüzde onuna sahip olsa bile genel kurulda oy çoğunluğunu elinde tutabilir.

Bu Fark Neden Var?

Bunun sebebi genelde şirketi kuran kişi ya da ailenin, şirketi büyütmek için dışarıdan yatırımcı almak isterken şirketin yönünü belirleme gücünü de elden bırakmak istememesidir. Dışarıdan gelen yatırımcılar şirkete ortak olur, ama kurucu aile şirketin küçük bir kısmına sahip olsa bile kararlarda son sözü söylemeye devam edebilir.

Bu yapı genellikle şirket ilk halka açılırken kurulur ve sonraki yıllarda değiştirilmesi ayrı bir genel kurul kararı ve bazen de mevcut pay sahiplerinin onayını gerektirir.

Yatırımcı Bunu Nasıl Anlar?

İki pay grubu arasındaki fark, izahname ve şirketin esas sözleşmesinde açıkça yer alır. Bazı şirketlerde imtiyazlı paylar tamamen kurucu ailenin elinde kalır ve borsada hiç işlem görmez, sadece standart paylar yatırımcıya açılır. Bazı örneklerde ise her iki grup da borsada işlem görür, ancak farklı işlem kodlarıyla ayrı ayrı takip edilir.

Sadece Bizde Değil

Bu yapı sadece Türkiye'de değil, dünyanın pek çok yerinde görülür. Google'ın çatı şirketi Alphabet ve Meta gibi büyük teknoloji şirketlerinde de kurucular, benzer bir yöntemle şirketin yönetimini uzun süre ellerinde tutmayı tercih etti. Bu şirketlerin çoğunda kurucuların payı toplam sermayenin küçük bir kısmını oluştursa da, imtiyazlı oy hakları sayesinde şirketin stratejik kararlarında belirleyici olmaya devam ediyorlar.

Sonuçta bir şirkete ortak olmak her zaman aynı anlama gelmeyebilir. Aldığın payın sana ne kadar kazanç getirdiği kadar, şirketin geleceğine ne kadar söz geçirebildiğin de önemli bir detaydır. Bunun farkında olmak, bir şirketi değerlendirirken bakılması gereken noktalardan sadece birini oluşturur.

Hissedar ile Bu Farkı Görmek

Yatırım yaparken tüm detaylara hakim olmak Hissedar ile mümkün!

• Şirketlerle ilgili merak ettiğin detayları şirket kartlarından inceleyebilirsin.
• Şirketlerin yönetimiyle ilgili resmi açıklamalarını KAP duyuruları üzerinden takip edebilirsin.
• İlgilendiğin şirketleri izleme listene ekleyerek pay yapısındaki değişiklikleri takip edebilirsin.