Tüccarlara Yazılan Kitap

Tüccarlara Yazılan Kitap

Bugün bir hissenin fiyatını, gün içindeki yüzde değişimini ya da bir şirketin kârını saniyeler içinde görebiliyorsun. Bu rakamlar ve arkalarındaki hesaplar o kadar sıradan ki, bir zamanlar Avrupa’da tüccarların bunları kullanmadığını düşünmek bile zor. 

Bu hikaye, 800 yılı aşkın bir süre önce tüccarlar için yazılmış bir kitapla başlıyor.

Kitabın yazarı, bugün Fibonacci adıyla tanınan Pisalı Leonardo. 1170 civarında doğan Leonardo’nun babası, Pisalı tüccarları temsil etmek üzere bugünkü Cezayir’de yer alan Bugia limanına görevlendirilmişti. 

Leonardo burada Hint-Arap rakamlarıyla tanıştı, Akdeniz’deki yolculuklarında farklı hesap yöntemlerini öğrendi ve 1200 civarında Pisa’ya döndü. O dönem Avrupa’da sayılar Romen rakamlarıyla yazılıyor, hesaplar çoğunlukla abaküsle yapılıyordu.

Leonardo 1202'de “Abaküs Kitabı” anlamına gelen Liber Abaci’yi yazdı. Kitap, Hint-Arap rakamlarını ve basamak sistemini Avrupa’ya tanıtan ilk eser olarak kabul ediliyor. Asıl dikkat çekici yanı ise tüccarların gündelik sorunlarına odaklanmasıydı. Mal fiyatları, kâr hesapları, para birimleri arasındaki dönüşüm, ortaklıklar ve faiz, kitabın sayfalarında tek tek ele alınıyordu.

Kitabın onuncu bölümü “Şirketler ve Ortakları Üzerine” başlığını taşıyordu. Yale Üniversitesi’nden finans profesörü William Goetzmann’ın incelemesine göre Leonardo bu bölümde, bir ortaklıktan elde edilen kârın ortakların koyduğu sermaye oranında nasıl paylaştırılacağını gösteren genel bir yöntem geliştirdi. Bugün bir şirketin dağıttığı kârdan payına düşenin sahip olduğun pay oranında belirlenmesinin arkasındaki mantık, 800 yıl önce bu sayfalarda hesaplanıyordu.

Kitaptaki problemler bununla da sınırlı değildi. Leonardo bir problemde, bir bankaya 100 lira yatırıp faiz kazanan ve her yıl 30 lira çeken birinin parasının ne kadar süre yeteceğini soruyordu. Hesabı adım adım yaparak cevabı 6 yıl, 8 gün ve birkaç saat olarak buldu. 

Goetzmann’a göre Liber Abaci, farklı zamanlarda yapılacak ödemelerin bugünkü değerini karşılaştıran bugünkü değer analizini geliştiren ilk eserdi. Bu kavram bugün de finansın temel hesaplarından biri olarak kullanılıyor.

Bu hesaplar dönemin ihtiyaçlarından doğuyordu. 13. yüzyılda Venedik’te devlet borç senetleri aktif olarak alınıp satılıyordu ve ilk tahvil piyasası da burada doğmuştu. Goetzmann’a göre Leonardo’nun iskonto hesapları, Avrupa’da hem ticari girişimleri hem de kamu finansmanını şekillendirdi.

Leonardo’nun adı bugün daha çok, kitaptaki bir tavşan probleminden doğan ve her sayının önceki iki sayının toplamı olduğu 1, 1, 2, 3, 5, 8 diye ilerleyen diziyle anılıyor. Oysa Goetzmann’a göre Leonardo’nun faiz ve iskonto hesaplarının etkisi, bu ünlü dizinin etkisinden çok daha büyüktü. 

Ekranında gördüğün her fiyatın, her yüzdenin ve her kâr payının arkasında, tüccarlar için yazılmış bu kitaptan izler var.

Hissedar ile Kolay!
Leonardo’nun tüccarlara anlattığı hesaplar bugün ekranındaki rakamlarda yaşıyor. Hissedar ise bu rakamları takip etmeyi kolaylaştırıyor.

• Hisselerin anlık fiyatlarını Anlık Piyasa Verileri ile gecikmesiz takip edebilirsin.

• Şirketlerin hisse başına temettü miktarlarını Temettü ve Bilanço Takvimi’nden görebilirsin.

• Şirketlerin satış ve kâr kalemlerini finansal tablolar bölümünden inceleyebilirsin.

• Borsa İstanbul’daki paylarda Piyasalar bölümünden alım satım yapabilirsin.

Yasal Uyarı: Bu içerik sadece finansal okuryazarlığı artırmak ve bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kesinlikle yatırım tavsiyesi içermez. Bu içeriğin, müşterilerin ve diğer yatırımcıların alım satım kararlarını destekleyebilecek yeterli bilgileri kapsamayabileceği dikkate alınmalıdır. Yatırım yapmadan önce piyasaların içerdiği riskleri tam olarak anladığınızdan emin olunuz. Burada yer alan bilgi ve görüşlere dayanılarak yapılacak yatırımlar ve ticari işlemlerin sonuçlarından veya ortaya çıkabilecek tüm zararlardan IKON Menkul Değerler A.Ş. sorumlu tutulamaz.