İşlemler Neden Durur?
Borsanın Sigortası: Devre Kesici
Ekran başında hisseni izlerken aniden işlemlerin durduğunu, fiyatların donduğunu ve "İşlem Sırası Durdurulmuştur" bildirimini görebilirsin. Bu an, genellikle yatırımcılarda kısa süreli bir endişe yaratabilir.
Ancak korkmana gerek olmayabilir; çünkü bu durum aslında piyasanın güvenliği için "sigortaların attığı" anlamına gelir.
Evin Elektrik Sigortası Gibi Düşünebilirsin
Tıpkı evindeki elektrik sisteminde voltaj aniden yükseldiğinde cihazların zarar görmemesi için sigortanın atması gibi; borsada da işler aşırı ısındığında sistem otomatik olarak devreye girer. Borsa İstanbul, "Şu an piyasada aşırı bir oynaklık var, herkes bir nefes alsın" diyerek işlemleri geçici olarak durdurur.
Bu sistem iki farklı şekilde çalışabilir:
Sadece Belli Hisseler Durabilir
Eğer sadece senin takip ettiğin hissede ani bir fiyat hareketi olursa, o hissenin tahtası geçici olarak durdurulur. Genellikle 15 dakika emir toplama ve 2 dakika eşleştirme sürecinden sonra işlemler kaldığı yerden devam eder.
Tüm Piyasa Durabilir (Endekse Bağlı Devre Kesici - EBDKS)
Bazen sadece tek bir hisse değil, tüm piyasa satış baskısı altında olabilir. BIST 100 Endeksi, önceki günün kapanışına göre %5 veya %7 oranında düştüğünde, sistem "Ana Şalteri" indirir.
- Bu durumda sadece hisseler değil, VİOP ve Borçlanma Araçları Piyasası'ndaki ilgili işlemler de durur.
- Genellikle 20 dakika boyunca işlemler tamamen durdurulur.
- Ardından 5 dakika boyunca tek fiyat emir toplama yapılır ve sonraki 5 dakika içinde eşleştirme yapılarak piyasa tekrar açılır.
Yani bu bir ceza değil, yatırımcıyı ani panik dalgasından koruyan bir soğutma molasıdır.
Hissedar ile Soğukkanlı Kalabilirsin
Devre kesici molasında panik yapmak yerine; hissenin verilerine, ilgili şirket haberlerine ve oluşabilecek yeni fiyat dengesine Hissedar üzerinden bakabilirsin.
Unutma: Ekran başında stresle beklemek yerine, stratejine uygun seviyelere Fiyat Alarmı kurabilirsin. Hissedar, piyasa açılıp fiyat belirlediğin noktaya geldiğinde seni uyarır. Böylece hem "Emir Toplama" sürecini sakince takip edebilir hem de işlemler başladığı an fırsatları kaçırmadan değerlendirebilirsin.