Nakitiniz Olmasa da Halka Arza Girebilirsiniz: T1-T2 ve Teminatlı Katılım Sırları

T1 ve T2 bakiye ile halka arza teminatlı katılım yöntemlerinin detayları. Nakit olmadan halka arz süreçleri ve teminat katsayıları bu rehberde incelenmektedir.

Sermaye piyasalarında şirketlerin halka arz süreçleri, kurumsal ve bireysel yatırımcılar tarafından düzenli olarak izlenen finansal takvim etkinlikleridir. Geleneksel nakit kullanımının yanı sıra, hesapta likit nakit olmadan halka arz süreçlerine dahil olabilmek için alternatif finansal yöntemler bulunmaktadır. 

T1 ve T2 Bakiye Nedir? Halka Arzda Nasıl Kullanılır?

Hisse senedi piyasalarında gerçekleştirilen satış işlemlerinin ardından, elde edilen tutarın yatırım hesabına geçme süresi standart takas kurallarına tabidir. Satış işleminin yapıldığı günün ertesi işlem günü (T+1) hesapta oluşan meblağ T1 bakiye, iki işlem günü sonrası (T+2) oluşan meblağ ise T2 bakiye olarak adlandırılmaktadır. 

Belirli şartları taşıyan talep toplama süreçlerinde, yatırımcılar bu takas alacaklarını kullanarak doğrudan T1 T2 bakiye ile halka arz başvurusu gerçekleştirebilmektedir. Bu sistem, hisse senedi satışı yapıldığı gün ilgili tutarın nakde dönüşmesini beklemeden yeni bir ihraca katılım sağlama esnekliği sunmaktadır.

Hangi Halka Arzlar T1-T2 Bakiyeyi Kabul Eder?

Her halka arz sürecinin başvuru koşulları ve kabul edilen ödeme yöntemleri, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından onaylanan izahnameler ile belirlenmektedir. Borsa İstanbul'da "Borsada Satış" yöntemiyle gerçekleştirilen ihraçlarda T1 ve T2 bakiyeler genellikle doğrudan kabul görmektedir. 

Öte yandan, aracı kurumlar konsorsiyumu tarafından yürütülen "Talep Toplama" yöntemli bazı ihraçlarda yalnızca nakit şartı aranabilmekte veya blokeli halka arz sistemi devreye girmektedir. Hangi yöntemin geçerli olduğu, ilgili halka arzın ödeme şekilleri tablosundan şeffaf bir biçimde teyit edilebilmektedir.

*Aracı kurumlar piyasa koşullarına göre bu oranları değiştirebilir.

Teminat Olarak Gösterilebilen Varlıklar ve Katsayılar

Nakit veya takas bakiyesi bulunmayan durumlarda, portföyde yer alan mevcut varlıkların güvence olarak sunulması suretiyle halka arza teminatlı katılım sağlanması mümkündür. İlgili aracı kurumun mevzuatına göre halka arz teminat gösterme işlemlerinde her finansal varlığın risk profiline uygun bir teminat katsayısı bulunur.

Örneğin; döviz mevduatı veya BIST 30 endeksinde yer alan paylar, belirli bir kesinti oranıyla (örneğin varlığın %90'ı oranında) teminat olarak sayılabilmektedir. Yatırımcılar, ellerinde tuttukları bu nitelikli paylarla hisse senedi teminatlı halka arz başvurusunda bulunabilmektedir. Benzer şekilde, portföydeki para piyasası fonlarının kullanıldığı fon teminatlı katılım da anaparanın belirli bir katsayı üzerinden blokeye alındığı ve likidite ihtiyacının fon bozulmadan karşılandığı yöntemler arasında yer almaktadır.