Terimler Sözlüğü
- A
- B
- C
- Ç
- D
- E
- F
- G
- H
- I
- İ
- K
- L
- M
- N
- O
- Ö
- P
- R
- S
- T
- U
- V
- Y
- Z
-
Açığa SatışSahip olunmayan bir menkul kıymetin ödünç alınarak satılmasıdır.
-
Açık EmirBir pazarın belirlenmiş fiyatına doğru hareket ederken gerçekleşecek emirdir.
-
Açık İşlemLikide edilmemiş ya da eşit boyutta ve ters yönlü bir başka işlem ile kapatılmamış işlemdir.
-
Açık PazarSerbest piyasa yerine kullanıldığı gibi yabancı üreticilerin mallarını serbestçe satabildiği piyasadır.
-
Açık Piyasa İşlemleri (APİ/Open Market Operations)Merkez bankaları tarafından yürütülen, para arzını artırmak veya azaltmak amacıyla hazine kıymetlerinin alım satım işlemleridir.
-
Açık PozisyonUzun veya kısa yönde alınmış ve ters işlemle kapatılmayarak hesapta taşınan pozisyondur.
-
Açılış FiyatıBir seansta borsa kaydına alınan ilk işlem fiyatıdır.
-
Adi Hisse SenediŞirket ana sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmadığı durumda sahiplerine eşit haklar sağlayan hisse senedidir.
-
Ağırlıklı Ortalama FiyatBelirli bir periyotta her emir fiyatının, emir adedi ile çarpılıp, tüm işlem miktarına bölünmesi ile elde edilen fiyattır.
-
Alış Fiyatı (BID)Yatırımcıların alış yapmak istedikleri fiyattır.
-
Alış SinyaliBir yatırım aracını satın almak için uygun koşulların oluştuğunu gösteren sinyaldir. Örneğin MACD indikatörü, sinyal çizgisinin üzerine çıktığında bu alış sinyali olarak algılanır.
-
Alış ve Satış İşlemiBir finansal enstrümanın fiyat değişimleri beklentilerine göre yapılan işlemdir.
-
Alış/Satış SpreadBir paritenin alış ve satış fiyatları arasındaki farktır.
-
Altın Standardı SistemiEskiden kullanılan bu sistemde, para biriminin değerinin belli bir ağırlıktaki altının değerine eşit tutulmasıdır.
-
Amerikan Tipi OpsiyonlarAlıcı hakkını satın aldığı tarih ile vade sonu arasında herhangi bir zaman diliminde kullanabilmesidir.
-
Aracı BankaGenellikle yabancı bir banka için çalışan yerel bankadır.
-
Aracı KurumSermaye Piyasası Kurulu tarafından, sermaye piyasasında faaliyette bulunmak üzere yetkili kılınmış banka ve kurumlardır.
-
ArbitrajAynı enstrümanın farklı vadeleri veya farklı enstrümanlar arasındaki fiyat farklarından kar elde etmek amacıyla bir vadeyi veya enstrümanı alırken diğerini satma işlemidir.
-
AroonBir varlığın trend içindeki durumunu ve trend gücünü belirlemek için kullanılan bir göstergedir. Aroon sıfırın üzerinde olduğunda yukarı, altında olduğunda aşağı trendi gösterir; sıfırdan uzaklaştıkça trend gücü artar.
-
Aroon OsilatörüÜst aroon indikatöründen alt aroon indikatörünün çıkarılmasıdır. Aroon indikatörü 0 ile +100 arasında, aroonosilatörü (-)100 ile (+)100 arasında hareket eder.
-
Aşırı AlışFiyatların çok yükseldiği ve yön değiştirebileceği durumdur. Stochastic Osilatör veya RSI gibi indikatörler ile belirlenir.
-
Average Directional Index (aDX)J. WellesWilder tarafından geliştirilen, belli bir yöndeki hareketi gösteren teknik bir indikatördür.
-
Average True Range (aTR)Volatiliteyi ölçen bir indikatördür. Yüksek aTR, yüksek volatiliteyi ve ani işlemleri, düşük aTR ise yavaş hareketi gösterir.
-
Avrupa Merkez Bankası (AMB)Avrupa Para Birliği Merkez Bankası.Genelde ECB diye de kısaltılabilir.
-
Avrupa Tipi OpsiyonlarAlıcının sözleşmeden doğan hakkını sadece vade sonunda kullanabilmesidir.
-
Ayı PiyasasıPiyasada satışın hakim olmasıyla, fiyatların değer kaybettiği piyasa koşullarıdır.
-
BakiyeKar ve zarar sonrası serbest kalan tutardır.
-
Bankalararası Para PiyasasıBankalar arasında kısa vadeli fonların alınıp satıldığı ve spot işlemlerin yapıldığı piyasalardır.
-
BantTeknik analiz formasyonlarında genelde kanal içerisinde fiyat hareketlerine verilen ad.
-
Basit FaizBir yatırımın, yatırım dönemi süresince sadece ana parasının kazandığı faiz oranıdır.
-
Başlangıç TeminatıYatırımcıların pozisyon açarken yatırmak zorunda oldukları teminattır.
-
Bayrak FormasyonuMevcut trendin ters yönündeki kısa süreli ve sınırlı fiyat hareketlerinin sonrasında yükselerek mevcut ana trendi devam ettirmesini sağlayan formasyondur.
-
Baz Döviz ve Karşıt DövizBaz Döviz, paritelerde teminat hesaplamasında kullanılan ilk para birimidir. Karşıt Döviz ise kar veya zarar ve swap hesaplamasında kullanılan ikinci para birimidir. Örneğin, EURUSD paritesinde EUR Baz Döviz, USD ise Karşıt Döviz'dir. EURUSD paritesi 1.3500 ise, 100.000 EUR alıp 135.000 USD satmışsınız demektir.
-
Baz FiyatBir hisse senedinin gün içi seansta işlem görebileceği en düşük ve en yüksek fiyat limitlerini belirleyen temel fiyattır.
-
Baz Puanİşlem fiyatının son basamağıdır. Çoğu döviz çiftinde bu puan 1/100000'dir; USDJPY paritesinde ise 1/1000'dir.
-
Bedelli Sermaye ArtırımıBir şirketin hisse senetlerinin nominal değer üzerinden artırarak, sermaye yapısını güçlendirmek ve sermaye ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla hissedarların karşılığını vererek gerçekleştirilen bir finansal işlemdir.
-
Bedelsiz Sermaye ArtırımıŞirketlerin önceki senelerden birikmiş karları veya başka kaynakları öz sermaye çevirerek hissedarlara yeni hisse dağıtmasıdır.
-
Bekleyen EmirBir menkul kıymetin alış veya satışı için, piyasa fiyatının altında veya üzerinde girilen henüz işleme dönüşmeyen emir türüdür.
-
Beige BookABD Merkez Bankası’nın ekonomik koşullar hakkındaki özetidir. FOMC toplantısından 2 hafta önce, yılda 8 kez Türkiye saatiyle 21.15'te açıklanır. Yerel FED üyeleri ekonomi hakkındaki durumu özetler.
-
BISTBorsa İstanbul'un kısaltmasıdır.
-
BilançoŞirketlerin belirli dönemlerde varlıklarını ve kaynaklarını gösteren tablodur.
-
Bileşik FaizFaizin, yatırım dönemleri boyunca yeniden yatırıma tabi tutulması sonucu elde edilen getiridir.
-
BOE (Bank of England)İngiltere Merkez Bankası.
-
BOJ (Bank of Japan)Japonya Merkez Bankası.
-
Boğa PiyasasıPiyasada alışın hakim olmasıyla, fiyatların değer kazandığı piyasa koşullarıdır.
-
Bolinger BantlarıTeknik analizde, fiyat seviyelerini ve volatilitesini ölçen teknik indikatördür. Üç bant içerir: üst bant direnç, alt bant vedestek seviyesini gösterir.
-
Borçları Ödeyememezlik Riski (Default Risk)Borcun geri ödenememesi riskidir.
-
BorsaMenkul kıymetlerin ve diğer sermaye piyasası araçlarının belirli kurallarla alım-satımını sağlayan, fiyatları belirleyen ve açıklayan kamu kurumlarıdır.Organize piyasa olarak da bilinirler.
-
Borsa FiyatıMenkul kıymetlerin arz ve talebe göre oluşan fiyatıdır.
-
Borsa PayıBorsa üyelerinin işlem hacmine göre hesaplanan ve Borsa'ya ödenen meblağdır. Bu meblağı Borsa Yönetim Kurulu belirler.
-
Bretton Woods Antlaşması1944'te 44 ülkenin katılımıyla Dünya Bankası ve IMF'in kurulmasına karar verilen konferanstır. Bu konferansta, tüm katılımcı ülkeler para birimlerini altına dönüştürülebilir hale getirmeyi kabul etmiş, 1 ons altın=35 USD olarak sabitlenmiş ve tüm para birimlerinin değeri dolar üzerinden hesaplanmaya başlanmıştır.
-
BrokerAlım ve satım işlemlerine komisyon karşılığı aracılık eden, işlemleri yatırımcıları adına yapan kişilerdir.
-
Brüt TakasYüksek volatiliteyi veya manipulatif fiyat hareketleri engellemek için Sermaye Piyasası Kurulu’nun belirlediği bazı hisse senetlerinin alım-satım işlemlerinde uygulanan bir tedbirdir. SPK, belirli durumlarda hisse senetlerini süreli veya süresiz brüt takas kapsamına alabilir. Bu hisseler üzerinde yapılacak işlemler, standart takas işlemlerinden farklılık gösterir.
-
Bulunması Gereken MarginPozisyonu açık tutabilmek için işlem tutarının belli oranındaki tutardır. Sürdürme Teminatı olarak da bilinir.
-
BundesbankAlmanya Merkez Bankası.
-
Buy LimitPiyasanın düşmesini bekleyip, belirli bir seviyeye geldiğinde otomatik olarak alış yapmak için verilen emirdir.
-
Buy StopPiyasanın mevcut fiyatının üzerinde bir fiyatla alış işlemi yapılmasıdır. Daha düşük fiyattan alış yapmak daha karlı iken, direnç noktası belirlediğinizde ve bu noktanın kırılması durumunda piyasanın yukarı gideceğine inandığınızda kullanılır. Direncin kırılmama ihtimali nedeniyle alışa geçmek istemiyorsanız, Buy Stop emri vererek belirlediğiniz fiyat seviyesine ulaşıldığında otomatik olarak alış yapılmasını sağlarsınız. Önemli veriler beklenirken veya hafta sonu sonrası piyasa açılışında oluşabilecek Gap'li fiyat hareketlerinde, stop emirleri boşluktan sonraki ilk fiyattan gerçekleşir ve piyasa emri mantığı ile çalışır.
-
BütçeGelecekte belirli bir dönemde gerçekleşmesi öngörülen gelir ve giderlerin karşılıklı tahminlerini içeren çizelgedir.
-
Bütçe Açığıİşlem ya da ödemeler için negatif bir dengenin olması durumudur.
-
Bütçe DengesiBir devletin veya işletmenin gelir ve giderleri arasındaki farktır.
-
BonoVadesi 1 yıldan kısa olan, sabit getirili menkul kıymettir. Kamu veya özel şirketler tarafından kısa vadeli borçlanma için ihraç edilir. Merkezi yönetimlerce ihraç edilenler hazine bonosu olarak adlandırılır.
-
Call OpsiyonuOpsiyon sahibine opsiyona konu ürün için kontratta yazan fiyattan alım hakkıdır.
-
Cari AçıkCari açık, bir ülkenin dünya ile olan ekonomik ilişkilerinde, giderlerinin (ithalat, faiz ve kar transferleri gibi) gelirlerinden (ihracat, dış yardım ve işçi gelirleri gibi) yüksek olduğu anlamına gelir. Türkiye'de cari açığın temel belirleyicisi ticaret açığıdır.
-
Cari HesapVadesiz TL, döviz veya kıymetli madenler cinsinden açılabilen hesap türüdür.
-
Cari Oranİşletmenin likit varlıklarının kısa vadeli borçlarına oranıdır. Likiditeyi ve kısa vadeli borçların karşılanma performansını gösterir.
-
Carry TradeDüşük getirili para biriminden borçlanıp, yüksek getirili para birimine yatırım yapmaktır.
-
Consumer Confidence Index (CCI/Tüketici Güven Endeksi)Tüketicilerin ekonomik durum ve gelecekteki beklentilerini yansıtan ulusal bir göstergedir. Tüketiciler anket sorularına kişisel gelir ve piyasa koşullarına göre cevap verir. Bu veriler, devletin faiz oranlarını belirlemesinde etkili olur ve para birimini olumlu yönde etkiler. Aylık olarak, her ayın son salı günü açıklanır.
-
CDS (Credit Default Swap)Bir borçlanmada, borç alanın iflas ya da ödeme yapamaması riskini içeren “risk primidir”. Ülkelerin ya da şirketlerin risk primleri olabilir. Risk primi yüksekliği borç alanın riskli olduğunu ifade eder. Baz puan cinsinden ifade edilir.
-
CFD (Contracts For Difference)Bir menkul kıymetin değil, piyasada işlem gördüğü fiyatları arasındaki farkın kar veya zarar olarak ödenmesini içeren türev sözleşmelerdir. FX piyasalarında sıklıkla kullanılan bu enstrümanlar uluslararası organize borsalarda işlem gören ürünlerin kolaylıkla alınıp satılmasına olanak verir.
-
CiroBelli bir zaman dilimi içerisinde gerçekleşen işlemlerin parasal olarak değeridir.
-
CPI (Tüketici Fiyat Endeksi)Tüketici fiyat endeksi, enflasyon hesaplamalarında kullanılan ve yiyecek, giyecek, barınma, yakacak, ulaşım, sağlık, eğitim gibi harcamaların maliyetindeki değişimleri ölçen önemli bir veridir. Aylık ve yıllık olarak açıklanır. Merkez bankalarının politikalarını doğrudan etkiler.
-
Çapraz Kurİki para biriminin oranının üçüncü bir para birimi cinsinden ifade edilmesidir.
-
Çekiç FormasyonuOlumsuz piyasa durumunun değişeceğini ve yükseliş sinyali verdiğini gösteren mum çubuğu formasyonudur.
-
Çerçeve SözleşmeYatırım hizmet ve faaliyetleri sunan aracı kurum ile birey arasındaki ilişkiyi genel olarak düzenleyen, Sermaye Piyasası Kurulu’nun düzenlemeleri kapsamında imzalanan ve münferit işlemlerin esasını oluşturan sözleşmedir.
-
Çıkarılmış SermayeKayıtlı sermaye sistemine tabi ortaklıkların satışı yapılmış hisse senetlerini temsil eden sermayedir.
-
Çizgi GrafikSadece kapanış fiyatlarıyla oluşturulan ve en basit grafik türüdür.
-
Dalgalı Kur SistemiDöviz fiyatlarının serbest piyasada arz ve talebe göre belirlendiği, resmi müdahale olmayan kur sistemidir.
-
Dayanıklı MallarDayanıklı tüketim mallarının sipariş ve hareketliliğidir. Yüksek oran, para birimi üzerinde olumlu etki yapar. Orta derecede önemlidir.
-
DealerAlım-satım emirlerini gerçekleştirerek hizmet veren kişi veya kuruluştur.
-
DeflasyonFiyatların genel olarak sürekli düşüşüdür.
-
Değer ArtışıPazar etkenleri sebebiyle bir para biriminin değerindeki yükseliştir.
-
Değer DüşüşüPazar etkenleri sebebiyle bir para biriminin değerindeki düşüştür.
-
Değer KaybetmeBir para biriminin değerinin piyasada talebin azalması nedeniyle düşmesidir.
-
Değer KazanmaBir para biriminin fiyatındaki artıştır.
-
Denge FiyatPiyasalarda arz ve talebin birbirlerine eşitlendiği fiyat düzeyidir.
-
Depo ŞartıHisse Senedi piyasasında alınan hisselerin satışının ancak T+2 işlem gününde, hisselerin yatırımcının hesabına geçmesinin ardından yapılabilmesi uygulamasıdır.
-
Destek FiyatıBir finansal aracın fiyatının düşüşünün durduğu veya yavaşladığı seviyedir.
-
Demo İşlem PlatformuKaldıraçlı Alım Satım piyasasında gerçek hesap açılmadan önce sistemi tanıma amacıyla gerçek piyasa verileriyle sanal olarak kullanılan işlem platformudur.
-
DevalüasyonSabit kur sistemlerinde bir ülkenin ulusal parasının, hükümet kararıyla değerinin düşürülmesidir. Bu, ithal malların pahalılaşmasına ve yerli malların daha ucuz hale gelmesine neden olur.
-
Devlet İç Borçlanma Senetleri (DIBS)Devletin bütçe açıklarını finanse etmek için çıkardığı borç senetleridir.
-
Devre KesiciBir sermaye piyasası aracında işlemler seansın sürekli işlem bölümünde çok fiyat yöntemi ile yürütülürken belirli bir referans değer üzerinden hesaplanan fiyat değişiminin Borsa tarafından belirlenmiş olan eşik değerlere (oranlara) ulaşması veya aşması hâlinde ilgili sermaye piyasası aracının işlemleri geçici süre ile emir toplama aşamasına alınacaktır.
-
Directional Movement Indicator (DMI)Pozitif (+DI) çizgisi alış, negatif (-DI) çizgisi satış baskısını gösterir. +DI, -DI'nin üstündeyken alış, altında olduğunda satış sinyali verir.
-
Direnç FiyatıBir finansal aracın fiyatının yükselmesinin durduğu veya yavaşladığı fiyattır.
-
Doğrudan AlımTCMB'nin piyasada kalıcı likidite açığı olan durumlarda menkul kıymet alarak sisteme kalıcı likidite sağlamasıdır.
-
Doğrudan SatımTCMB'nin piyasa likiditesini kalıcı olarak azaltmak için kendi menkul kıymet portföyünden satış yapmasıdır.
-
Doğrudan Yabancı YatırımıYabancı yatırımcıların yerli firmalarla ortaklık veya doğrudan yatırım yapmasıdır.
-
DojiAçılış ve kapanış fiyatı aynı olan mum formasyonudur. Piyasada kararsızlığı gösterir.
-
Döviz Çiftiİki para biriminin birbirine göre değeridir.
-
Döviz Kuru (Exchange Rate)Bir para biriminin diğer bir para biriminin değeriyle ifade edilmesidir.
-
Döviz RiskiDöviz kurlarındaki ters yöndeki değişim olasılığıdır.
-
Dünya Bankası (World Bank)1944 yılı sonrası, Avrupa'nın yeniden imarına yönelik olarak "International Bank ForReconstructionand Development" adı altında kurulan, gelişmekte olan ülkelere uzun vadeli kredi sağlayan ve dış borçlar ile yoksullukla mücadele eden uluslararası bir örgüttür.
-
ECB (European Central Bank)Avrupa Merkez Bankası.
-
Elektronik Fon Transferi (EFT)Fonların elektronik ortamda hesaplar arası aktarımının yapıldığı sistemdir. Farklı bankalar arası transferin kısaltması olarak da bilinir.
-
Elektronik işlem PlatformuYatırımcıların işlemlerini elektronik ortamda gerçekleştirdiği hesap durumu ve cari fiyatları görüntüleyebileceği platformdur.
-
EmtiaTicari mal olarak işlem gören (petrol, doğal gaz, altın, bakır, pamuk, mısır, şeker, buğday vb.) ürünlerin çoğul halidir. Bu ürünlerin alım-satım yapıldığı piyasaya Emtia Borsası denir.
-
EmirAlım veya satım için aracı kuruma iletilen işlem talebidir.
-
Emir Geçerlilik SüresiBorsayailetilen emirlerin geçerlilik süresidir. Bir emir iletildiği seans tarihinin sonuna kadar geçerlidir. Forex piyasasında aracı kurumun aldığı karara göre sınırsız ya da sınırlı olarak değişkenlik gösterebilir.
-
Emir İyileştirmeÖnceden verilmiş bir bekleyen emrin alış fiyatını düşürüp, satış fiyatını yükselterek gerçekleşmesini sağlama işlemidir.
-
Emir KötüleştirmeBir emrin satış fiyatını düşürme veya alış fiyatını arttırma işlemidir.
-
Borsa EndeksiBorsada işlem gören hisse senetlerinin fiyat ve getirilerini ölçer. Borsa endeksleri, genel trendleri hisse senedi fiyatlarıyla belirler.
-
EnflasyonFiyatlar genel seviyesinin sürekli artışı ve alım gücünün azalmasıdır. Tüketim mallarının fiyatlarındaki artış nedeni ile alım gücünün azalmasına neden olan piyasa koşuludur.
-
Ekonomik GöstergeEkonomik durumu ve değişiklikleri belirten istatistiklerdir.
-
Ekonomik TakvimÖnemli ekonomik olayların zamanını ve durumunu gösteren takvimdir.
-
EuroAvrupa Birliği ortak para birimidir.
-
EurobondHükûmetler veya firmalar tarafından farklı para birimlerinde ihraç edilen, genellikle 5-30 yıl vadeli borçlanma senetleridir.
-
FaizBelirli miktarda paranın belirli bir sürede iade şartı ile kullanılması için verilen tutardır. Bir başka popüler değişle, paranın maliyetidir.
-
FaVÖKFaVÖK'ün açılımı Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kar'dır. Şirketlerin operasyonlarından elde ettiği karin göstergesidir. Finansman maliyetleri ve vergi oranlarında farklılıklardan arındırarak şirketleri karşılaştırmak için kullanılır.
-
FED (Federal Reserve Bank)ABD Merkez Bankası’nın kısaltılmış ismidir.
-
Finansal TablolarŞirketlerin, belli zaman aralıklarında finansal durumlarını özetleyen tablolardır. Bilanço, Kar/Zarar Tablosu ve Nakit Akışı tablosu olarak üç ana tablodan oluşurlar ve bu tablolardaki değişimleri açıklayan birçok dipnotla birlikte yayınlanırlar.
-
Fibonacci Analiz YöntemleriFibonacci Analizinde fiyat hareketleri, geçmiş iniş çıkışlardan eğilim değişimlerini gösteren bir sayı dizisidir. Önemli fiyat hareketlerinden sonra, fiyatlar genellikle bu hareketlerin bir kısmını tekrarlar ve destek/direnç seviyeleri sıklıkla Fibonacci seviyelerinde oluşur.
-
Fibonacci Düzeltme Seviyeleri (Fibonacci Retracement)Teknik analizde kullanılan bu yöntem, trendin dip ve zirve noktaları arasına çekilen çizgiyle Fibonacci destek ve direnç seviyelerini belirtir. Orta ve uzun vadeli destek ve dirençlerin tespitinde etkilidir, ancak kısa vade için başarı oranı daha düşüktür. Temel mantığı, dip ve tepe bölgeleri arasındaki farkı Fibonacci katsayılarıyla çarparak düzeltme seviyelerini tespit etmektir. Yaygın oranlar 23.6%, 38.2%, 50% ve 61.8%'dir. Bu seviyeler, yüksek ve düşük noktalar arasındaki eğilim çizgisiyle belirlenir ve gerileme eğiliminde eğilimin sona erdiğini göstermez. En kritik seviyeler 38.2% ve 61.8%'dir.
-
Fibonacci Geri ÇekilmesiTeknik analizde kullanılan Fibonacci sayıları ile destek ve direnç seviyeleri belirlenir. Bu yöntem, fiyat hareketlerinin bir kısmının geri çekileceğini varsayar ve bu geri çekilme seviyelerini hesaplar. Yaygın oranlar 23.6%, 38.2%, 50% ve 61.8%'dir.
-
Fibonacci FanlarıFibonacci fanları, Fibonacci oranlarını kullanarak çizilen trend çizgileridir. Diğer analiz yöntemlerinden farklı olarak, referans çizgisi trendin tamamından değil, ara trendin zirvesine çizilir.
-
FiyatBir ürün veya varlığı elde etmek için ödenen belirli miktardaki paradır.
-
Fiyat Boşlukları(GAP)Piyasada oluşan ani fiyat hareketleri sonucu oluşan boşluklardır.
-
Fiyat Kayması (Slippage)Piyasada görülen işlem fiyatı ile işlemin gerçekleştiği fiyat arasındaki farktır.
-
Fiyat KotasyonuPiyasa yapıcının seans sırasında ilan ettiği alış ve satış fiyatıdır.
-
Forex(FX)İngilizce Foreign Exchange kelimelerinin kısaltması ile oluşur ve döviz piyasası anlamına gelir.
-
Forex/FX PiyasasıAynı anda bir para biriminin alınıp diğerinin satıldığı tezgahüstü piyasadır.
-
ForwardBelirlenen bir tarihte, önceden anlaşılan fiyat ve vade, miktar ve kalite üzerinden şartlarla bir ürünün teslimini sağlayan sözleşmedir.Sözleşmenin belli kuralları yoktur. Alıcı ve satıcı arasında mutabakat sonucu sözleşme detayları belirlenir.
-
Futures (Vadeli İşlem) SözleşmesiBelirli bir tarihte, belirlenen fiyattan mal veya kıymet teslim alma veya etme yükümlülüğüdür.Organize piyasalarda standart koşullara sahip sözleşmelerdir.
-
FXForex'in kısaltılmış halidir.
-
Federal Open Market Committee (FOMC)ABD Merkez Bankası'nın (FED) para politikalarını belirleyen komitedir.
-
G7ABD, Almanya,Fransa, Japonya, İngiltere, Kanada ve İtalya'nın oluşturduğu sanayi ülkeleri topluluğudur.
-
Gayrimenkul“Taşınmaz” anlamına gelen gayrimenkul, genellikle ekonomik bir terim olarak kullanılır.
-
Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH)Bir ülke vatandaşlarının, ülke sınırları içindeki ve dışındaki toplam mal ve hizmet üretiminin para birimi cinsinden değeridir.
-
G10G7 ülkeleri ve Belçika, Hollanda ve İsveç'in oluşturduğu topluluktur.
-
Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH)Bir ülkede belli bir zaman içerisinde üretilen tüm mal ve hizmetlerin belli bir para birimi cinsinden toplam değeridir.
-
Grafik FormasyonlarıFiyat grafiğinde oluşan özel şekiller, örneğin üçgen, bayrak ve omuz baş omuz formasyonlarıdır. Mevcut trendin sona erip yön değiştirebileceğini ya da mevcut trendin konsolidasyon sonrası devam edebileceğini gösterir.
-
Günlük EmirBorsada alım satım emirlerinin geçerlilik süresidir. Emir seans sonuna kadar işlem görmezse iptal edilir.
-
Hisse Hacim (TL)Belirli bir süre içinde el değiştirilen hisse miktarının, işlem fiyatlarıyla çarpılmasıyla elde edilen toplam tutardır. Bu, işlem gören hissede dönen parayı gösterir. Yurt dışında 'Volume TL' (veya işlem yapılan para birimiyle) olarak adlandırılır. Yalnızca 'Volume' denildiğinde ise hisse miktarını ifade eder, fiyatı kapsamaz.
-
Halka Açık Piyasa DeğeriŞirketlerin hisse fiyatı ile borsada işlem gören hisse sayısının çarpılmasıyla hesaplanır ve endekslerdeki ağırlıkların belirlenmesinde önemlidir.
-
Halka Açıklık YüzdesiHalka açık piyasa değerinin toplam piyasa değerine oranıdır. Bu oran arttıkça, daha fazla hisse dolaşıma girdiği için likidite genellikle artar.
-
Halka ArzBir şirketin hisselerinin yatırımcılara satışıdır. Yatırımcılar, bu işlemle şirkete ortak olma fırsatı elde eder ve hisse satışına kadar şirkette ortak kalır.
-
Hareketli Ortalama Yakınlaşma Uzaklaşma (MACD)MaCD, iki hareketli ortalama arasındaki farkı ölçen bir osilatördür. 26 günlük ve 12 günlük üstel hareketli ortalamaların farkını gösterir ve 9 günlük hareketli ortalama tetikleyici çizgi olarak kullanılır. MaCD'nin bu çizginin altındaysa bearish, üstündeyse bullish sinyal verdiği kabul edilir. Yatırımcılar, MaCD'yi zıt trendlerde analiz ederek potansiyel çıkış noktaları veya ticaret fırsatlarını belirler.
-
Hedge İşlemlerHedge, fiyat riskine karşı korunmak amacıyla var olan pozisyonun zıt yönünde yapılan bir yatırımdır. Bu işlem kısmi ya da tam olabilir, ancak pozisyonu sonlandırmaz. Yatırımcılar hedgeleri genellikle açık pozisyon olarak kullanır, ancak hedge işlemi bir pozisyonu kapatma ya da kısmi olarak sonlandırma etkisi yaratmaz.
-
Hesap HareketiBir hesaba ait belirli bir tarihteki işlemlerin ayrıntılı listesidir.
-
Hisse BölünmesiBir şirketin hisse sayısını artırmasıdır.
-
Hisse OpsiyonuBir hisseyi gelecekte belirli bir fiyattan alma veya satma hakkıdır. Alım hakkına "Call Opsiyonu", satım hakkına ise "Put Opsiyonu" denir. Opsiyonlar vade sonuna kadar geçerlidir ve değeri, vade süresine, hisse fiyatına ve piyasa volatilitesine bağlı olarak değişir.
-
Hisse Seçim Analiz TürleriHisse senedi seçiminde kullanılan çok farklı yöntemler olsa da yatırımcılar tarafından en çok kullanılan iki yöntem vardır; teknik analiz ve temel analiz yöntemleri.
-
Hisse VarantıBir kurum tarafından yaratılmış ve alım ve satımları o kurum tarafından garantilenmiş opsiyonlardır.
-
İkili İşlem Önerisi (Pair Trade)Bir finansal varlıkta uzun pozisyon alırken, başka bir finansal varlıkta kısa pozisyon alınmasıdır. Genellikle bu varlıklar birbiriyle yakından ilişkilidir. İkili işlem, bir varlığın diğerinden daha iyi performans göstereceği beklentisine dayanır ve piyasa hareketlerine karşı koruma sağlar.
-
İndikatörBir finansal aracın trend yönünü ve gelecekteki fiyatlarını sayısal analizlerle tahmin etmeye yarayan göstergedir.
-
İstihdam RaporlarıAylık istihdam raporları, ekonominin gücünü veya zayıflığını gösteren temel ölçütlerdendir. İstihdam rakamlarındaki artış faiz oranlarını yükseltirken, azalış düşürücü etkiye sahiptir. Global anlamda en önemli ABD’de her ayın ilk cuma günü Türkiye saati ile 15.30'da açıklanan Tarım Dışı İstihdam Raporu’dur.
-
ISM Üretim Endeksi400'ü aşkın firmanın yöneticilerinin verdiği cevaplarla oluşturulan, 1-100 arası bir değerdir. 50'nin üzeri sektörün geliştiğini, 50'nin altı ise daraldığını gösterir. Her ayın ilk iş günü saat 17.00'de açıklanır.
-
IMF (Uluslararası Para Fonu)1946'da ABD'de kurulan, global finansal piyasaları takip eden ve mali zorluk içindeki ülkelere kredi sağlayan uluslararası bir organizasyondur. Döviz kurları, borsa ve ödeme planları gibi konularda denetim yapar ve uluslararası döviz piyasasında likiditeyi sağlamakla görevlidir.
-
Kaldıraç SistemiYatırımcının, kendi sermayesinin belirli bir katına kadar işlem yapabilmesini sağlayan sistemdir. Örneğin, 1.000USD sermayesi olan bir yatırımcı, 1:10 kaldıraç oranıyla 10.000USD işlem hacmi değerinde işlem yapabilir; işlemlerin kar veya zararını yaratılan işlem hacmi büyüklüğü belirler.
-
Kapasite KullanımıBir ülkedeki şirketlerin üretim kapasitelerinin ne kadarını kullandığını belirten orandır. Kapasite kullanımı, ülke genelindeki kaynakların etkinliğini değerlendirir ve bu, verimliliği artırarak ekonomik verilerin iyileşmesine katkıda bulunur.
-
KapitalBir birey veya kurumun sahip olduğu anaparadır.
-
Kar RealizasyonuBir finansal araçtaki pozisyondan elde edilen karın, pozisyon kapatılarak gerçekleştirilmesidir.
-
Kar/Zarar TablosuŞirketlerin satış gelirleri ile net karları arasındaki farkların hesaplanmasıdır. Bu tablo, şirketin maliyetlerini üç ana grupta sınıflandırır: Esas faaliyet giderleri, finansman maliyetleri ve vergi maliyetleri.
-
Kısa Pozisyon (Short)Bir finansal aracın değerinin düşmesi üzerinden kazanç sağlanan pozisyondur.
-
Konut BaşlangıçlarıYeni inşaatına başlanan konut miktarını gösteren bir veridir. Rakamların artışı genellikle olumlu bir işaret olarak değerlendirilir, ancak önem derecesi yüksek bir veri olarak kabul edilmez.
-
KotasyonBir dövizin paritesine ilişkin piyasada bulunan alış ve satış fiyatıdır.
-
Kullanılan TeminatKaldıraçlı işlemlerde pozisyon taşımak için bloke edilen tutardır.
-
KomisyonAracı kurum tarafından işlem başına talep edilen ücrettir.
-
KonvertibiliteBir ülke parasının, döviz piyasalarında diğer ülke paralarıyla serbestçe değiştirilebilmesi ve uluslararası ticarette değişim aracı olarak kullanılabilmesidir.
-
Kur RiskiDöviz kurlarındaki gelecekteki değişimlerden kaynaklanabilecek zarar riskidir. Yatırımcı, kurdaki olası değişimlere karşı korunmak amacıyla önceden pozisyon alır.
-
LIBOR (Londra Bankalararası Faiz Oranı)Londra bankalararası faiz oranıdır.
-
LikiditeDöviz, menkul kıymet veya gayrimenkul gibi varlıkların kısa sürede ve değer kaybı olmadan nakde dönüştürülebilme, kullanılmaya hazır satın alım gücüdür.
-
Lotİşlem birimi olarak kullanılan terimdir. Forex piyasasında 1 lot, döviz paritelerinde 100.000 birim, değerli metallerde ise 100 ons olarak tanımlanır. Sermaye Piyasası’nda 1 lot, 1 adet hisse senedini ifade eder.
-
Limit emirPiyasa fiyatının altında alış ya da piyasa fiyatının üzerinde satış yapmak için verilen bekleyen emirdir.
-
MaCD HistogramıMaCD çizgisi ile MaCD sinyal çizgisi arasındaki farkın histogram olarak gösterilmesiyle oluşturulan bir göstergedir. İki çizginin kesişmeleri ve sapmaları daha belirgin şekilde gözlemlenebilir.
-
Makro EkonomiEkonomideki toplam tüketim, üretim, tasarruf, yatırım, milli gelir ve istihdam gibi büyüklükleri inceleyen ve bu verilerle çözümleme yaparak genel ekonomik dengeleri değerlendiren bir disiplindir. Mikro ekonomiden farklı olarak, ekonomiyi bütünüyle ele alır ve makro denge analizleri üzerinde yoğunlaşır. İşsizlik, enflasyon, toplam üretim ve tüketim ile gelir dağılımı, makro ekonominin temel konularıdır.
-
MarginBir işlemin yapılabilmesi ya da mevcut işlemlerin sürdürülebilmesi için bulundurulması gereken minimum sermaye miktarıdır. Diğer ismi “teminat”dır.
-
Margin Çağrısı (Margin Call)Yatırımcının hesabında bulunan teminat miktarı, başlangıç teminatından aşağı seviyelere düştüğü zaman, yatırımcıya yapılan teminat tamamlama çağrısıdır.
-
Merkez BankasıBir ülkenin para politikasını yönlendiren resmi kurumdur. Temel amacı, para biriminin ve para arzının istikrarını sağlamak olan bu kurum, ayrıca bankacılık sektörünün son kredi mercii olarak faaliyet gösterir ve faiz oranlarını kontrol eder. Merkez Bankası, bankalar ve diğer finansal kuruluşları tedbirsizlik ve dolandırıcılığa karşı denetleme yetkisine de sahiptir.
-
Merkez Bankası Döviz KuruMerkez Bankasının belirlediği döviz kurudur.
-
Mikro EkonomiEkonomiyi, tüketiciler, firmalar ve endüstriler düzeyinde incelenmesidir. Yunanca "mikros" kelimesinden türeyen mikro ekonomide, ekonomik etkinlik ve üretim süreçleri üzerine odaklanılır.
-
Moving Average Convergence/Divergence (MaCD)Gerald Appel tarafından geliştirilen teknik göstergedir. 12 periyodluküssel hareketli ortalamanın 26 periyodluküssel hareketli ortalamadan çıkarılmasıyla hesaplanır. Bu iki hareketli ortalamanın karşılaştırılması, paritedeki trendin devam edip etmeyeceğini belirler ve hareketli ortalamalar arasındaki uzaklık paritedeki hareketin momentumunu gösterir.
-
Mum GrafiğiJapon kökenli mum grafiği, batıda en yaygın kullanılan grafik formudur. Mumun üzerindeki ince çizgiler, belirli bir zaman diliminde oluşan en düşük ve en yüksek fiyat seviyelerini gösterir. Mumun gövdesi ise, açılış ve kapanış fiyatlarını yansıtır.
-
MomentumBir paritedeki fiyat değişimlerinin hızını ölçen teknik indikatördür. Momentum çizgisi 100 seviyesinin üzerinde alış sinyali, altında ise satış sinyali verir. Ayrıca, 120 ve 80 seviyeleri de kullanılabilir; 120 seviyesi üzeri aşırı alış, 80 seviyesi altı ise aşırı satış bölgeleri olarak değerlendirilir. Bu seviyelerde paritenin yön değiştirebileceği öngörülebilir.
-
MSCI EndeksleriMorgan Stanley Capital International tarafından yayımlanan ve yönetilen endekslerdir. Dünyanın en çok takip edilen endekslerinden biri olarak, özellikle gelişmekte olan ülkelerin piyasaları üzerinde büyük etkiler yaratır.
-
Nakit akışıParanın finans, iş ve projelerdeki hareketine verilen terimdir; bir kurumun durumunu ve değerini değerlendirirken kullanılır.
-
Net PozisyonBir paritedeki alış ve satış pozisyonlarının toplamı arasındaki farktır.
-
NFP-Tarım Dışı İstihdam OranıAmerika Birleşik Devletleri'ndeki çalışanlara ödenen ücretlerin toplamını gösterir. Piyasada ani ve büyük dalgalanmalara yol açabilir. İstihdam verileri ve ABD ekonomisinin çeşitli bileşenleriyle ilgili en kapsamlı rapordur. Her ayın ilk Cuma günü saat 15:30'da açıklanır.
-
Nominal DeğerHisse senedinin üzerinde belirtilen değer miktarıdır.
-
Omuz-Baş-OmuzBir paritenin belirli bir zaman diliminde, yükseliş trendlerinin sonlarında ortaya çıkan teknik formasyondur. Bu formasyon, ilk ve son tepeler omuzları, ortadaki tepe başı olacak şekilde üç tepeden oluşur. Formasyonun omuzlarını oluşturan dip noktaları, Boyun Çizgisi'ni (neckline) meydana getirir. Boyun Çizgisi'nin aşağı yönde kırılması, yükseliş trendinin sona erdiğini ve paritenin yön değiştireceğini gösterir.
-
OsilatörPiyasanın aşırı alım veya aşırı satım bölgelerinde olup olmadığını belirleyen bir göstergedir. Osilatör yukarı uca yaklaştığında aşırı alım bölgesinde, aşağı uca yaklaştığında ise aşırı satım bölgesindedir.
-
OpsiyonBelirli bir vade sonunda önceden belirlenmiş bir fiyattan bir varlığı alma veya satma hakkı sağlayan sözleşmelerdir. Bu sözleşmeler, gelecekteki fiyat belirsizliğine karşı bugünden fiyat sabitleyerek alım veya satım hakkı sunar.
-
Over The Counter (OTC)Tezgah üstü piyasa anlamına gelir.
-
Oynaklık (Volatility)Piyasadaki fiyatların belirli bir zaman dilimindeki değişimlerinin standart sapma ile ölçülerek elde edilen bir göstergedir. Yüksek volatilite, piyasanın belirsiz olduğunu ve riskin büyük olduğunu ifade eder.
-
Ödemeler BilançosuBir ülkenin, belirli bir dönem içinde, mal, hizmet ve sermaye akımları gibi işlemler sonucunda dış dünyadan sağladığı gelirler ile dış dünyaya yaptığı ödemeleri içeren sistematik bir bilançodur. Ülkelerin dış ekonomik ve mali ilişkilerinin durumunu yansıtır. Ödemeler bilançosunun analizi, bir ülkenin uluslararası iktisadi ilişkilerinin nitelik ve boyutlarını anlamaya yardımcı olur.
-
Ödemeler DengesiBelirli bir zaman diliminde, bir ülke içindeki tüm finansal işlemlerin sistemli olarak kaydedilmesiyle oluşturulan rapordur.
-
ParaBir ülkenin yetkili organları tarafından resmi olarak piyasaya sürülen değişim aracıdır.
-
Para PiyasasıKısa vadeli (90 gün veya daha kısa) ve yüksek likiditeye sahip finansal araçların işlem gördüğü piyasalardır.
-
Para PolitikasıEkonomik büyüme, istihdam artışı ve fiyat istikrarı hedeflerine ulaşmak için paranın arzını ve maliyetini düzenlemeye yönelik alınan kararlardır.
-
PariteBir ülkenin parası esas alınarak diğer ülke parasının bu esas alınan ülke parası karşısındaki değeridir.
-
Pay Vadeli SözleşmesiGelecekte belirli bir hisse senedini alma hakkını ifade eden bir anlaşmadır ve borsa işlemlerinde hisse senetleri gibi işlem görür. Anlaşmanın geçerliliğini sağlamak için alıcı ve satıcı, aynı anda teminat yatırmak zorundadır. Anlaşma fiyatında bir değişiklik meydana geldiğinde, teminatlardan biri diğer tarafa aktarılır ve teminatı azalan taraf, teminatını yeniden doldurmakla yükümlüdür.
-
PCE-Kişisel Tüketim HarcamalarıTüketici hizmetleri ve ürünlerindeki fiyat değişimlerini ölçen bir göstergedir. Tüketici Fiyat Endeksi’nin en önemli göstergelerinden biridir. Yüksek rakamlar ilgili merkez bankasının sıkılaşacağı beklentisi oluşturarak para birimi üzerinde olumlu etkiler yaratabilir.
-
Perakende Satışlar VerileriPerakende mağazalarında harcamaları gösteren önemli ekonomik göstergelerden biridir. Açıklanan veri, hesaplanan ay ile bir önceki ay arasındaki değişimi yansıtır. Yüksek rakamlar, ekonominin güçlü olduğunu ve para birimi üzerinde olumlu etkiler yarattığını gösterir. Bu nedenle, perakende satışlar verileri piyasayı hareketlendiren önemli bir veridir. Açıklama zamanı ise ay ortasıdır.
-
Petro-dolarPetrol satışlarından elde edilen gelirlerin, dolar cinsinden fiyatlandırılmasıdır.
-
Philadelphia FED EndeksiPhiladelphia'daki imalat sektörünün durumunu ölçen bir endekstir. Araştırmalar, bu endeksin ekonomik sağlığı ve imalat faaliyetlerini değerlendirmenin yanı sıra, istihdam, fiyatlar ve endüstriyel koşullar hakkında bilgi sunduğunu ortaya koymaktadır.
-
Pip-PipsForex piyasasında bir paritenin değerindeki en küçük değişim birimidir. Pip değeri, parite çiftine göre farklılık gösterir. Örneğin; EURUSD, GBPUSD ve USDCHF için 0.0001, USDJPY için ise 0.01'dir.
-
PiyasaAlıcı ve satıcıların bir araya geldiği ve taleplerin karşılandığı yerdir.
-
Piyasa DeğeriŞirketlerin toplam hisse fiyatlarının tüm hisselerle çarpılmasıyla hesaplanır. Bu, piyasanın şirkete biçtiği değeri gösterir.
-
Piyasa Faiz Oranı (Market Interest Rate)Para arzı ve talebinin etkileşimiyle belirlenen, mevduatlar ve diğer yatırımlar için ödenen faiz oranıdır.
-
Piyasa YapıcıFiyat teklifinde bulunan ve bu fiyatlar üzerinden alım-satım yapmaya hazır bankalar ve aracı kurumlardır.
-
PointDöviz piyasasında bazı paritelerde pip değerinin ardından gelen 5. basamaktır. Örneğin 1.09001 fiyatında beşinci basamaktaki 1 rakamı point olarak adlandırılır.
-
PozisyonYatırımcının fiyatlardaki değişime göre açtığı alış veya satış işlemleridir.
-
Pozisyonların Kapanması (Stop Out)Margin seviyesinin aracı kurumun belirlediği oranın altına düşmesi durumunda, en zararda olan pozisyondan başlanarak pozisyonların kapatılmasıdır.
-
PPI-Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE)Üretici fiyatlarındaki değişimleri ölçen bir enflasyon göstergesidir. Her ay yaklaşık 300.000 firmadan 100.000 adet fiyat verisi toplanarak hesaplanır. CPI kadar yüksek etkiye sahip olmasa da, önemli bir ekonomik göstergedir.
-
PrimDöviz pazarlarında, vadeli işlem veya vade fiyatlarının spot fiyatı aşan farktır.
-
RE-QUOTEYeniden fiyat isteme anlamına gelir.
-
ResesyonBir ülkede belirli bir dönem boyunca ekonomik büyümenin negatif yönde olması durumudur.
-
Revalüasyon (Yeniden Değerleme)Merkez bankası müdahalesi ile bir para biriminin değerinin artırılmasıdır. Devalüasyonun zıttıdır.
-
Rezerv ParaMerkez bankaları ve uluslararası finans kuruluşlarının portföylerinde bulunan döviz ve altın cinsinden varlıklardır. Rezerv para olabilmesi için, ödeme aracının değeri diğer paralar karşısında istikrarlı olmalı, dünya ticaretinde büyük bir paya sahip olmalı ve döviz piyasalarında kolaylıkla alınıp satılabilmelidir.
-
Risk BildirimiYatırımcının piyasalarda yapacağı işlemlerdeki katlanabileceği riskleri belirten açıklamalardır.
-
Risk SermayesiYatırımcının yaşam standartlarını veya yaşam tarzını etkilemeyecek miktardaki sermaye ile borsa türevlerine yatırım yapmasıdır.
-
Risk YönetimiYatırımların zarara uğrama ve yönetilen sermayenin kaybolma olasılığı arttığında, yatırımcının bu riski belirli kurallar doğrultusunda yönetmesidir.
-
Risk–Getiri OranıBir işlemin potansiyel getirisinin potansiyel zarar riskine bölünmesi ile elde edilen orandır. örneğin 100 fiyatından açılan bir alış işleminin 120 fiyatında kapatılması bekleniyorsa (kar beklentisi 20) ve bu fiyatın en fazla 90'a kadar düşebileceği ön görülüyorsa (zarar beklentisi 10) risk-getiri oranı 20:10 veya 2:1 olur. Risk getiri oranı zararı durdur, (stop loss) kar al (takeprofit) emirleri için, destek direnç seviyeleri yardımları ile belirlenir.
-
RSI (Relative Stregth Index)WellesWilder tarafından geliştirilen, aşırı alış ve aşırı satış bölgelerini gösteren osilatördür. 70'in üzeri aşırı alış, 30'un altı ise aşırı satış bölgesidir. RSI'nın 70’i kırması veya 30’u aşması, fiyatların yön değiştireceğini işaret eder.
-
RepoBir menkul kıymetin, belirli bir vade ve faiz karşılığı ile satılması ve vade sonunda geri alınması işlemidir.
-
Sabit Kur SistemiUlusal bir paranın, yabancı para birimlerinden oluşan bir sepet değere sabitlendiği ve bu değerin para otoritesi tarafından garanti edildiği sistemdir. Ulusal paranın değeri önceden belirlendiği için, mevcut arz ve talep koşullarını yansıtmaz.
-
Satış FiyatıYatırımcıları bir para biriminden satış yapmaya kabul ettikleri fiyattır.
-
Satış OranıBir finansal enstrümanın satışı için temel alınan orandır.
-
Satış Sinyaliİndikatörlerden birinin, fiyatlarda düşüş olabileceğini teknik analizde işaret etmesidir.
-
ScalpingKısa bir zamanda sık sık ve çok küçük fiyat adımları ile kar elde etmek amacıyla yapılan işlemdir.
-
Sektör AnaliziGenel durumu pozitif düzeyde olan sektörün belirlenmesinde kullanılır. Alternatif sektörler belirlenir, genel olarak hisse senedi piyasasında kullanılan bu analiz yöntemi ile madencilik, inşaat, hazır tüketim, gıda, içecek ve bunun gibi birçok sektörün alternatifi arasında en uygun olanı belirlenir.
-
SeansBorsada bir işlem gününün tamamını ifade eder.
-
Sell LimitPiyasanın mevcut fiyatından daha yüksek bir seviyede satış işlemi başlatmak için kullanılan bir emir türüdür. Piyasanın kısa vadede yükselebileceği öngörüsü ile satış işlemi için, önce belirli bir yükseliş yaşanmasını beklenen durumlarda Sell Limit Emri verilebilir. Bu emir, belirlenen piyasa fiyatı seviyesine ulaştığında otomatik olarak satış pozisyonunuzu açar.
-
Sell StopPiyasanın mevcut fiyatının altında bir seviyede satış işlemi gerçekleştirmek için kullanılan bir emir türüdür. Sell Stop Emri, belirlenen bir destek noktasının kırılması durumunda piyasanın daha da aşağı gideceği düşüncesiyle kullanılır. Piyasanın önemli bir veri açıklaması veya hafta sonu sonrası açılış gibi durumlarda oluşabilecek Gap (boşluk) hareketlerinde, stop emirleri boşluktan sonraki ilk fiyat üzerinden gerçekleşebilir. Bu tür durumlarda, emirler 'piyasa emri' mantığıyla çalışır.
-
Serbest Nakit AkışıBir işletmenin finansal sağlığını değerlendirmek için kullanılan iki temel türü vardır: Firmanın Genel Serbest Nakit Akışı ve Özkaynağa Dayalı Serbest Nakit Akışı. Her iki tür, farklı hesaplamalar gerektirir ve karışıklığa yol açabilir, ancak her ikisi de kısaca 'serbest nakit akışı' olarak adlandırılır.
-
Serbest Teminat (Margin)Yatımcının almış olduğu pozisyonlardan sonra kalan tutardır.
-
Sermaye ArtırımıŞirketlerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için ihtiyaç duydukları bir kaynak aracıdır. Sermaye artırımının çeşitli şekillerde yapılması mümkündür.Sermaye artırımı; bedelli sermaye artırımı ve bedelsiz sermaye artırımı olarak yapılabilir.
-
Sermaye DağıtımıFarklı yatırım araçları arasında riski azaltmak amacı ile sermayenin bölünmesidir.
-
Sermaye GetirisiŞirketlerin elde ettiği karın özkaynağına oranıdır. Yüksek sermaye getirisi, ya şirketin yüksek katma değerli üretim yaptığını ya da özkaynağa oranla yüksek borç kullandığını gösterir.
-
Sermaye Piyasası (Capital Market)Sermaye piyasası, uzun vadeli finansman sağlamak amacıyla hisse senetleri ve tahviller gibi menkul kıymetlerin alınıp satıldığı bir piyasadır. Ayrıca, döviz piyasası, altın piyasası ile beraber ülkelerin tüm piyasalarının bir parçasıdır. Genellikle uzun vadeli finansman sağlar, ancak bazı menkul kıymetler kısa vadeli işlemler için de kullanılabilir. Her ülkenin sermaye piyasaları düzenleyici otoritesi ve uygulamaları farklılık gösterdiğinden, piyasanın işleyişi ve yatırımcı koruma önlemleri de değişiklik gösterebilir.
-
Sinyal ÇizgisiFiyat grafiği üzerinde kullanılan hareketli ortalama veya grafiğin altında yer alan Osilatör indikatörlerinde bulunan, fiyatlarla birlikte hareket eden eğridir. Bu eğri, bulunduğu konuma göre alış veya satış sinyali sağlar. RSI, MACD ve StokastikOsilatör gibi sinyal çizgileri, en yaygın kullanılan indikatörlerdendir.
-
Slippage (Kayma)Talep edilen işlem fiyatı ile işlemin gercekleştiği fiyat arasındaki küçük farktır.
-
Spot FiyatBir finansal ürünün spot olarak alış ya da satışını yaparken birim fiyatı için bugün veya çok kısa süre içerisinde ödenecek ya da alınacak tutardır. Spot işlemler, genellikle iki iş günü içinde tamamlanır.
-
Spot İşlemYatırımcı tarafından anında gerçekleştirilen işlemdir. Para transferleri, ülkeler arasındaki zaman farkı ve risk durumuna bağlı olarak iki gün sonraki valörle gerçekleştirilebilir.
-
Spot PiyasaBir ürünün alım veya satımının işlem tarihindeki fiyat üzerinden, en geç iki iş günü içinde yapıldığı piyasadır.Forex piyasasında işlem platformu üzerinden işlemlerin anlık olarak gerçekleştiği görülür ancak bankalar arası işlemde valör devreye girer.
-
SpreadFinansal piyasalarda enstrümanların alış (bid) ve satış (ask) fiyatları arasındaki farktır.
-
Stoch RSIRSI ve Stochastic Osilatörlerinin aşırı alış ve satış bölgelerini belirleme özelliklerini birleştiren bir göstergedir. Her iki indikatör de zaman zaman hatalı sinyaller verebileceğinden, birlikte kullanıldıklarında daha güvenilir sonuçlar sağladığı düşünülür. Ancak yanlış sinyal riskleri her zaman için vardır ve dikkatli olunmalıdır.
-
Stochastic OscillatorGeorge Lane tarafından geliştirilen, fiyatların belirli bir zaman diliminde, 0 ile 100 arasında değişen yüksek/düşük fiyat aralığına göre hareketlerini ölçen indikatördür. 20 seviyesinin altı aşırı satış, 80 seviyesinin üzeri ise aşırı alış bölgesi olarak yorumlanır. Örneğin, 14 periyodluk stokastik osilatör 30 seviyesinde olduğunda, o andaki fiyatın son 14 günün en düşük seviyesinin %30 daha üzerinde ve en yüksek seviyesinin %70 daha altında bulunduğunu gösterir.
-
Stop EmirBelli bir fiyattan ya da o fiyat altından satış yapmak veya belli bir fiyattan ya da o fiyat üzerinden alım yapmak için verilen emirdir.
-
Stop Loss (Zararı Durdur Emri)İşlemlerin sürekli takip edilemediği zamanlarda, pozisyon yönüne bağlı olarak belirli bir fiyat geçildiğinde emrin kapanmasını tetikleyen ve ilk piyasa fiyatından emri kapatan bekleyen emir türüdür.
-
Stop Out/Pozisyonların KapatılmasıVarlığın, teminatın belirli bir seviyesine kadar gerilediği anda sistem tarafındanen zararlı pozisyonun kapatılmasıyla tetiklenen bir dizi otomatik işlemdir. İşlem kapatmalar, teminatın aracı kurum ile anlaşma olan seviyenin üzerine çıkmasıyla sonra erer.
-
Sürdürme TeminatıPozisyonun tersinde olan bir fiyat hareketinde pozisyonun kapanmaması için yatırılması gereken teminatıdır.
-
SwapSwap, yatırım yaptığınız döviz çiftinin birbiri arasındaki faiz farkına göre hesabınıza pozitif (+) ya da negatif (-) yansıyan, açık kalan pozisyonun gecelik taşıma maliyetidir. Swap oranları, uluslararası interbank piyasası ve yurtdışı brokerlar baz alınarak belirlenmektedir.
-
Standart SapmaBu veri grubundaki rakamların ortalamadan ne kadar farklılaştığını gösteren istatistiksel bir terimdir. Yüksek standart sapma, aynı zamanda yüksek risk anlamına gelir.
-
Taban FiyatBir hisse senedinin bir seans içerisinde görebileceği en düşük fiyattır. İlgili borsa tarafından belirlenir.
-
TahvilBir yatırımcının kurumsal veya devlet işletmelerine sabit veya değişken oranlı faizle borç verip gelir elde ettiği yatırım tipidir.
-
Take Profit (Kar Al)Bir pozisyonun kar ile kapatılması için belirli bir seviyeye yazılan bekleyen emirdir. Piyasa fiyatı, bekleyen fiyata geldiğinde bu emir çalışır ve pozisyon kapanır.
-
Takip Eden Zarar Durdur Emri (Trailing Stop)Bu emir, piyasadaki fiyat yatırımcı lehine hareket ettiği sürece, stop seviyesinin otomatik olarak daha iyi bir fiyata taşınmasıdır.
-
Tavan FiyatBir hisse senedinin bir seans içinde işlem görebileceği en yüksek fiyattır.
-
Teknik AnalizFinansal piyasaların gelecekteki tahmini hareketlerinin belirlenebilmesi amacı çeşitli matematiksel yöntemler, formasyonlar, indikatörler ile yapılan analiz yöntemidir.
-
Teknik HedefTeknik analize dayalı olarak bir hissenin ulaşmasını beklenilen fiyat seviyesidir.
-
Temel AnalizTemel Analiz şirketlerin finansal profilini inceleyen, yatırımcıya firmanın performansı, sektörelkonumu ve ekonomik durumunu kapsayan genel bir bakış açısı sunan yöntemdir.
-
TeminatBir pozisyonun açılması için gereken tutardır.
-
Teminat Tamamlama Çağrısı (Margin Call)Bir yatırımcının, hesabındaki tutarın belirli bir seviyenin altına düşmesi ile yatırımcıya gönderilen teminat tamamlama çağrısını ifade eder.
-
Ters İşlemMevcut pozisyonun zıttı yönde pozisyon açılmasıdır. Hedge amaçlı ya da netteki pozisyonunu kapatma amaçlı gerçekleştirilebilir.
-
TemettüŞirketlerin elde ettikleri kardan bir kısmını hissedarlarına nakit olarak dağıtmasıdır. Şirketler, karlarını büyüme ve yatırımlar için kullanmadıkları takdirde bu parayı temettü olarak paylaşmayı tercih edebilirler. Temettü ödemeyen ve gereğinden fazla nakit bulunduran şirketler, kaynaklarını verimli kullanmadığı izlenimi yaratabilir. Halka açık şirketler temettü dağıttığında, bu ödeme şirketin piyasa değerini oranında düşürebilir. Hissedarların elindeki hissenin değeri azalırken, yatırım hesaplarına temettü olarak nakit geçer ve toplam varlık değeri değişmeden kalır.
-
Temettü VerimiHisse başına düşen temettünün, temettü dağıtılmadan önceki hisse fiyatına bölünmesiyle hesaplanan oranıdır.
-
Ters Omuz Baş OmuzBir paritenin belirli bir zaman diliminde, düşüş trendlerinin sonlarında ortaya çıkan teknik formasyondur. Bu formasyon, ilk ve son dip omuzları, ortadaki dip başı olacak şekilde üç tepeden oluşur. Formasyonun omuzlarını oluşturan dip noktaları, Boyun Çizgisi'ni (neckline) meydana getirir. Boyun Çizgisi'nin yukarı yönde kırılması, düşüş trendinin sona erdiğini ve paritenin yön değiştireceğini gösterir.
-
Tezgah Üstü Piyasa ( Over The Counter ” OTC ” )Organize olmamış ve borsa dışı piyasalarda gerçekleştirilen bir işlem türüdür. İşlemler, taraflar arasında karşılıklı olarak yapılır.
-
Ticaret DengesiBir ülkenin ithalat ve ihracat hacimleri arasındaki farkı ifade eder.
-
TrendBir finansal enstrümanın yönünü ifade eder. Yükseliş, düşüş, yatay olmak üzere üç farklı trend türü vardır. Trendler kısa orta ve uzun vadeli şeklinde değerlendirilebilir.
-
Trend ÇizgileriGrafik üzerinde, yükseliş trendinde olan fiyatların dip seviyelerinin veya düşüş trendinde olan fiyatların tepe seviyelerinin birleştirilmesiyle oluşturulan çizgidir. Tepe ve dip seviyelerinin kırılması, yeni bir trend çizgisinin oluşumuna yol açar.
-
Trend KanalıFiyatların optimal değişim koridorunu gösteren direnç ve destek çizgilerinden oluşan trend kanalıdır. Fiyatlar artış eğilimindeyse, kanal yukarı yönlü; düşüş eğilimindeyse aşağı yönlüdür. Fiyat değişimlerinde belirli bir yön bulunmadığında ise trend kanalı yatay düzeyde kalır.
-
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)Tüketicilerin satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişimleri ölçen bir göstergedir. Enflasyon olarak da bilinir.
-
Türev PiyasalarTürev işlemler, bir dayanak varlığı referans alarak oluşturulan sözleşmelerin alınıp satıldığı piyasalardır. Türev piyasa oyuncuları Futures, Forward, Opsiyon ve Swap gibi işlemleri riskten korunmak veya kar elde etmek için kullanabilirler.
-
Uzun Pozisyon(Long)Piyasa fiyatlarının artışından yararlanmak amacıyla belirli bir menkul kıymette alım yapılmasıdır. Alış pozisyonunun diğer adıdır.
-
Uzlaşma FiyatıVadeli işlem ve opsiyon piyasalarında, teminatların belirlenmesi ve geçici kar/zararın hesaplanması amacıyla kullanılan fiyattır.
-
Vadeİşlemin gerçekleştiği gün ile ödemenin yapıldığı gün arasındaki süre valör (vade) olarak tanımlanır.
-
Vadeli İşlem SözleşmesiBugünden belirlenen vade, miktar ve fiyatla, spot (iki iş günü) işlem tarihini aşan bir tarihte teslimi yapılacak kıymetler (döviz, faiz, mal) üzerine yapılan sözleşmelerdir. Forward, future ve opsiyonlar bu tür işlemlere örnek teşkil eder.
-
Vadeli PiyasalarBelirli bir ürünün fiyatının bugünden sabitlenmesi koşuluyla ileri bir tarihte teslim edilmesi şartını içeren sözleşmelerin alınıp satıldığı piyasalardır.
-
ValörÜzerinde anlaşma sağlanan bir işlemin, fiilen yerine getirileceği tarihi ifade eder.
-
VİOPSermaye Piyasası Kurulu’nun tanımlamasına göre VİOP piyasaları; Borsa İstanbul bünyesinde işlem gören sermaye piyasası araçları üzerine düzenlenmiş vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile diğer türev araçlarının elektronik ortamda alım-satımının yapıldığı piyasaların kısa adıdır.
-
VarlıkFinansal varlık, değeri banka mevduatları, tahvil ve hisse senetleri gibi sözleşmelerden türeyen bir varlıktır. Toplam değeri de ifade edebilir.
-
Volatilite (Oynaklık)Fiyatlardaki değişimin ne kadar yüksek aralıklarla gerçekleştiğinin, finansal ürünün fiyat hareketleri arasındaki farkın büyüklüğünün ölçülmesidir.
-
Yabancı Para (Döviz) PozisyonuŞirketlerin yabancı para cinsindeki varlıkları ile yükümlülükleri arasındaki fark üzerinden hesaplanan bir değerdir. Bu pozisyon, kur hareketlerinin bilanço üzerindeki etkilerini öngörmek için kullanılır. Genellikle döviz pozisyonu olan şirketler, Türk lirasının değer kaybettiği dönemlerde kar elde ederken, eksi döviz pozisyonu olan şirketlerin karı azalır. Yabancı para cinsindeki varlık ve yükümlülükler, genellikle çeyrek dönemlik finansal tabloların son sayfalarında yer alır.
-
Yabancı Sahiplik OranıTürkiye'den olmayan, yani yabancı şahıs veya kuruluşlar tarafından tutulan hisselerin, toplam halka açık hisselere oranıdır. Yabancı sahiplik oranlarının standart bir hesaplama yöntemi bulunmamaktadır ve Türk olmayan şahıs veya kuruluşların kapsamına göre farklı oranlar hesaplanabilir. Yabancı sahiplik oranları, resmi olarak Merkez Bankası ve MKK tarafından yayınlanmaktadır.
-
Yükselen Trend KanalıYukarı yönlü bir trendin alt ve üst sınırlarını oluşturan yükselen trend kanalı ve trend çizgisi, boğa piyasasında kullanılan bir terimdir.
-
Yükselen ÜçgenZigzag hareket eden piyasalarda tepelerin benzer seviyelerde, diplerin her birinin de birbirinin üzerinde olduğu formasyonlardır.
-
Yıldız PazarYıldız pazar, borsada seçkin yerini almış şirketlerin işlem gördüğü özel bir segmenttir. Buradaki firmalar mali güçlülükleri ve istikrarları ile bilinir. Yıldız pazara dahil olan şirketler belirli bir prestij kazanır. Bu alandaki hisseler, yatırımcıların dikkatini çeker ve genellikle yüksek likiditeye sahiptir.
-
Zarar KesBir finansal araçtaki pozisyonda zarar meydana geldiğinde, zararın realize edilip pozisyonun kapatılması ve daha fazla zararın önlenmesidir.
-
Zorunlu KarşılıkBankaların mevduatlara karşılık olarak Merkez Bankası'nda bulundurmaları gereken yasal oranı ifade eder.