2025 yılı, "belirsizliğin yeni normal olduğu" ve merkez bankalarının senkronize hareket etmeyi bıraktığı bir yıl olarak kayıtlara geçti. İşte yılın finansal özetini oluşturan o kritik başlıklar:
ABD Hükümetinin En Uzun Kapanması (Ekim - Kasım 2025)
2025’in son
çeyreği, ABD kongresindeki bütçe krizinin tarihin en uzun hükümet kapanmasına
(43 Gün) dönüşmesiyle sarsıldı. 1 Ekim’de başlayan kriz, Kasım ortasına kadar
çözülemedi.
Veri Karartması: Tarım Dışı İstihdam ve Q3 GSYH gibi
kritik veriler zamanında açıklanamadı. Fed, Kasım toplantısına
"verisiz" girmek zorunda kaldı.
Yıl Sonu Rallisi İptal: Kapanma tam alışveriş sezonu öncesine
denk geldiği için perakende hisselerinde beklenen "Noel Rallisi" (Christmas
Rally) başlamadan bitti.
Güven Erozyonu: Kredi derecelendirme kuruluşları
ABD'nin not görünümünü negatife çekerken, Dolar Endeksi (DXY) güvenli liman
algısını kısa süreliğine kaybetti.
Analist Notu: Piyasa en çok
"belirsizliği" sevmez. Yatırımcılar 2025'i kapatırken portföylerini
riskli varlıklardan (hisse) çıkarıp nakite dönmeyi tercih etti.
Çip Savaşlarında "Demir Perde": ABD – Çin Ayrışması
Teknoloji, ticaret savaşlarının en sıcak cephesi olmaya
devam etti. ABD, Çin'e yönelik AI donanımı ve çip ihracat kısıtlamalarını
2025'te daha da sıkılaştırdı.
Etki: Teknoloji
tedarik zinciri keskin bir şekilde ikiye bölündü.
Piyasa Tepkisi:
Nvidia ve AMD gibi devler kısa vadeli ciro kaybı endişesiyle baskılandı; ancak
üretim üslerini çeşitlendiren şirketler pozitif ayrıştı.
Analist Notu: Bu
durum sadece bir ticaret savaşı değil, geleceğin "dijital egemenlik"
mücadelesidir. 2025, 'Tech-Cold War' (Teknoloji Soğuk Savaşı) teriminin
literatüre girdiği yıl oldu.
ECB ile Faiz İndirim Döngüsü: Euro'da "Güvercin" Baskı
Euro Bölgesi'nde enflasyonun hedefe yaklaşmasıyla Avrupa
Merkez Bankası (ECB), Fed'den daha erken ve agresif bir indirim döngüsü
başlattı.
Etki: Faiz
makasının açılmasıyla Euro, Dolar karşısında değer kaybetti.
Piyasa Tepkisi:
Avrupa tahvil faizleri geriledi, ancak zayıf Euro ihracatçı şirketlere (DAX
endeksi gibi) kısmi destek sağladı.
Analist Notu:
ECB'nin bu hamlesi "enflasyonu yendik" zaferinden ziyade,
"resesyondan kaçmalıyız" korkusunun bir sonucuydu.
Nvidia Bilançosu: Bütün Piyasayı Sallayan "Tek
Beklenti"
Yıl ortasında açıklanan Nvidia bilançosu, küresel risk
iştahının tek belirleyicisi haline geldi.
Etki: Şirketin
veri merkezi gelir projeksiyonları, AI devriminin hız kesip kesmediğine dair en
net sinyal olarak algılandı.
Piyasa Tepkisi:
Bilanço sonrası teknoloji hisselerinde yaşanan sert hareketler, endekslerin
genel yönünü belirledi.
Analist Notu:
2025'te piyasa, AI harcamalarının "kârlılığa dönüşüp dönüşmediğini"
sorgulamaya başladı. Nvidia bilançosu bu sorgulamanın turnusol kağıdı oldu.
Orta Doğu ve Petrol: Jeopolitik Risk Primi
Orta Doğu’daki tansiyonun düşmemesi, petrol fiyatlarında
kalıcı bir "korku primi" oluşturdu.
Etki: Arz
güvenliği endişeleri Brent petrolü yukarıda tutarken, enerji maliyetleri
enflasyonla mücadeleyi zorlaştırdı.
Piyasa Tepkisi:
Enerji hisseleri (Exxon, Chevron vb.) endeks üzerinde tutucu etki yaparken,
havayolu ve ulaştırma sektörleri baskılandı.
Analist Notu:
Fiyatların daha da patlamasını engelleyen tek faktör, Çin'in zayıf talebiydi.
Jeopolitik risk olmasa petrol çok daha düşük seviyeleri görebilirdi.
Mag-7 Düzeltmesi: "Muhteşem Yedili"de Kâr
Realizasyonu
Yılın ortasında yatırımcılar, aşırı değerlenen teknoloji
devlerinden (Magnificent 7) çıkarak daha ucuz kalmış sektörlere yöneldi.
Etki: Nasdaq
öncülüğünde sert bir düzeltme yaşandı.
Piyasa Tepkisi:
"AI rallisi bitti mi?" korkusu yayıldı ancak para piyasadan çıkmak
yerine sektör değiştirdi (Sektörel Rotasyon).
Analist Notu: Bu
sağlıklı bir düzeltmeydi. Piyasa derinliğinin artması ve rallinin genele
yayılması için Mag-7 hakimiyetinin kırılması gerekiyordu.
BoJ Şoku: Carry Trade'in Çöküşü
Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) faiz artırarak
"negatif faiz" dönemini tamamen kapatması, küresel likiditeyi sarstı.
Etki: Dünyanın en
ucuz fonlama kaynağı olan Yen'in değerlenmesi, trilyon dolarlık "Carry
Trade" pozisyonlarının kapanmasına yol açtı.
Piyasa Tepkisi:
USDJPY paritesinde çöküş, küresel borsalarda ani satış dalgası (Flash Crash
benzeri) yarattı.
Analist Notu:
2025'in en büyük "Siyah Kuğu"su buydu. Japon ev hanımlarının ve
global fonların parayı evine (Japonya'ya) çağırması, global likiditeyi kuruttu.
Altın $4,200: Güvenli Limanlara Kaçış
Altın, hem merkez bankalarının alımları hem de jeopolitik
risklerle $4,200/ons seviyesini görerek tarihi rekor kırdı.
Etki:
"Fiat" (kağıt) paralara olan güvenin sorgulanması, fiziksel altına
talebi patlattı.
Piyasa Tepkisi:
Dolar endeksi güçlü kalsa dahi altının yükselişi, klasik "Dolar ters
korelasyonu"nun bozulduğunu gösterdi.
Analist Notu:
$4.200 hedefi oldukça agresif olsa da, bu yükseliş "Korku"dan çok
"Sisteme Güvensizlik" fiyatlamasıydı.
Avrupa'da "Stagflasyon" Korkusu
Euro Bölgesi'nde büyüme verilerinin (PMI) sürekli daralma
bölgesinde gelmesi, kıta için zor bir yılı işaret etti.
Etki: Almanya'nın
sanayi üretimindeki düşüş, tüm Avrupa'yı aşağı çekti.
Piyasa Tepkisi:
Euro varlıklarından kaçış ve ABD varlıklarına yönelim devam etti.
Analist Notu:
Avrupa'nın enerji maliyetleri ve rekabetçilik kaybı (özellikle Çinli EV'ler
karşısında) yapısal bir krize dönüştü.
EUDR ve Emtia Krizi: Regülasyon Şoku
AB’nin Ormansızlaşma Yönetmeliği (EUDR), kahve ve kakao gibi
tarım emtialarında vadeli piyasaları bozdu.
Etki: Uyumlu
olmayan ürünlerin AB'ye giremeyecek olması, vadeler arası fiyat farklarını
(spread) açtı. Mart 2026 vadeleri "cezalı" hale geldi.
Piyasa Tepkisi:
Kahve ve kakaoda sert fiyat hareketleri ve tedarik zinciri krizleri yaşandı.
Analist Notu: Bu
madde çok teknik ama çok kritik. Regülasyonların finansal piyasalarda
"yapısal bozulma" (dislocation) yaratabileceğinin en net kanıtı oldu.
