“Aynı hedef, farklı
patikalar: Merkez bankalarının ayrıştığı bir yıl.”
2025, büyük merkez
bankalarının ortak enflasyon hedefi olmasına rağmen *çok farklı ekonomik
koşullar* nedeniyle birbirinden ayrıştığı bir yıl oldu. Tarifelerin geri
dönüşü, ABD’de hükümet kapanması, Avrupa’da durgunluk, Japonya’da
ücret-enflasyon döngüsünün güçlenmesi gibi faktörler her bankayı farklı bir
yönelimde tuttu.
1) FED – “En Geç Gevşeyen” (Yılın
İlk Yarısı Sabit, Son Yarısı Üç İndirim)
* Yılın ilk üç çeyreğine
4,25–4,50 bandında tam bir bekle-gör duruşuyla girdi.
* Ekonomideki yavaşlama
ve işsizlik artışı belirginleşince Eylül’de ilk, Ekim’de ikinci ve finali de
Aralık’da indirim yaparak tamamladı → Yıl sonunda 3,50–3,75
aralığına geriledi.
* Enflasyon risklerinden
çok işgücü piyasası riskleri belirleyici oldu.
* Bilanço küçültme
Aralık itibarıyla durduruldu.
Son Pozisyon
→ *Yıla en şahin başlayan ama son çeyrekte en hızlı gevşeyen merkez bankası.
2) ECB – “Erken Gevşedi, Sonra
Beklemeye Aldı”
* Ocak–Haziran arasında
faizleri hızlı biçimde %3.15 → %2,15
düzeyine indirdi.
* Enflasyon hedefe
yaklaşırken büyüme görünümü bozulduğu için gevşemede öne çıktı.
* Temmuz sonrası tam bir
bekleme moduna geçti; yılın ikinci yarısında politika %2,15’de kaldı.
Son Pozisyon
→ *Avrupa durgunluğu nedeniyle erken gevşedi ama
ikinci yarıda fren yaptı. 2026 yılı içinde faiz indirimi beklenmiyor ancak
verilere bağlı olunmayı sürdürecekler
3) BoJ – “Yıllar Sonra Şahinleşen Tek Merkez Bankası”
* Ocak’ta 17 yılın en
önemli sıkılaştırmasını yaptı: 0,25 → 0,50
* Ücret artışları +
kalıcı enflasyon nedeniyle normalleşme döngüsü başladı.
* Yıl boyunca faizi
sabit tuttu ancak Ekim’de iki üyenin 0,75 oyu yeni bir artış ihtimalini
güçlendirdi.
* Döviz tarafında sözlü
müdahale ve YCC’nin tamamen kalkmasıyla kur oynaklığı yüksek kaldı.
*Aralık toplantısında 25
baz puan artış ile yılın finalinde faiz oranını %0.75’e yükseltti.
Son Pozisyon
→ *2025’te faiz artıran tek büyük banka; 2026’da “tek şahin” olma adayı.
4) BoE – “Yavaş İndirim, Veriye
Bağımlı Strateji”
* Büyüme zayıfladığı
için Şubat’ta 4,75 → 4,50; Mayıs’ta
4,25; Ağustos’ta 4,00’e indi.
* Enflasyon hedefin
üzerinde kaldığı için yılın geri kalanında %4,00’de sabit tuttu.
*Aralık toplantısında
%3.75 ile yılı kapatarak toplamda 100 baz puan faiz indirdi.
* Komite oyları sürekli
bölündü → Banka içi görüş ayrılığı yüksek.
Son Pozisyon
→ *Enflasyon görünümü 2026 yılı için de faiz indirmeye müsait gözükse de veriler ve zamanlama soru işareti.
5) SNB – “En Agresif Gevşeyen”
* Ocak–Haziran döneminde
toplam 25 bp indirim yaparak faizi %0,00 seviyesine kadar çekti.
* Çok düşük/negatif
enflasyon + güçlü frank = Erken ve hızlı gevşeme.
* Son çeyrekte faiz
sabit; ancak deflasyon riski belirirse yeniden negatif alana inmeye açık mesajı
verdi.
Son Pozisyon
→ *2025’in en erken ve en güçlü gevşeme döngüsünü yapan banka.*
2025 Genel Tablo: Kim Ne Yaptı?
|
Merkez Bankası |
Yıla Başlangıç |
Yıl Sonu |
2025'in Özeti |
|
FED |
%4.25 - 4.50 |
%3.50 - 3.75 |
En geç gevşeyen, yıl sonu 3
indirim |
|
ECB |
3.15% |
2.15% |
İlk yarı sert gevşedi,
ikinci yarı bekledi |
|
BoJ |
0.25% |
0.75% |
Tek artıran banka, 2026’da
yeniden artış sinyali |
|
BoE |
4.75% |
3.75% |
Kademeli ve temkinli gevşeme |
|
SNB |
0.50% |
0% |
En agresif gevşeyen banka |